Zirai Drone ile İlaçlama Yapmak İçin Hangi İzinler Gerekli?

İçindekiler

1. Kayıt, lisans ve uçuş izni
2. Uygulama öncesi kontrol listesi
3. Yücel Tarım Teknolojileri nasıl destek olur?
4. Sık sorulan sorular

Dronla zirai ilaçlama yapmak isteyen üreticilerin ve hizmet verenlerin en sık sorduğu soru şu: "Drone aldım, hemen ilaçlamaya başlayabilir miyim?" Cevap hayır. Zirai drone hava sahasını kullanan bir araçtır ve uçuş tarafında Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün (SHGM) kurallarına tabidir.

Bu rehberde SHGM'nin internet sitesinde yayımlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı'na (SHT-İHA) dayanarak hangi kayıt, lisans ve izinlerin arandığını madde madde anlatıyoruz. Sonda uygulama öncesi kullanabileceğiniz bir kontrol listesi var.

Kayıt, lisans ve uçuş izni

Kullanıcı kaydı

SHT-İHA'ya göre, oyuncak sınıfındaki basit İHA'lar hariç, insansız hava aracıyla operasyon yapan tüm kullanıcıların SHGM kayıt sistemine İHATTYS üzerinden kaydı zorunludur (Madde 11). İHATTYS, SHGM'nin İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi'dir. Kayıt ve bölge haritası için SHGM İHA Takip sitesini kullanabilirsiniz.

Dronun sınıfı

Talimat İHA'ları azami kalkış kütlesine göre dört sınıfa ayırır (Madde 8):

Büyük tanklı tarım dronları, dolu tankla birlikte genellikle 25 kg'ın oldukça üzerindedir. Dronunuzun sınıfı, teknik belgesinde yazan azami kalkış kütlesine göre belirlenir. Talimat ayrıca sınıfın tek başına operasyon kapsamını belirlemediğini; yetkinin pilot lisansı ve uçulacak bölgeye göre verildiğini belirtir.

Pilot lisansı

Pilot lisansı, dronun sınıfından ve ağırlığından bağımsız olarak üç düzeyde verilir (Madde 15):

• P0 (amatör): Ticari amaç taşımayan, görerek ve gündüz yapılan uçuşlar.
• P1 (ticari): Ticari uçuşlar; görerek (VLOS), en fazla 120 metre yükseklik ve 3.000 metre yatay uzaklık sınırında.
• P2: En kapsamlı düzey; görüş hattı dışı (BVLOS) ve otonom operasyonlar ile yüksek riskli operasyonları da kapsar.

Talimata göre görerek yürütülen ticari operasyonlar en az P1 lisansı gerektirir (Madde 6). Başkasının tarlasında ücret karşılığı ilaçlama yapan bir hizmet sağlayıcı için başlangıç noktası budur. Lisansın kendisi de iki aşamalıdır: eğitim ve sınavdan sonra verilen diploma lisansı ve uçuş yetkisi veren operasyonel lisans. Talimat, yalnızca diploma lisansının uçuş yetkisi vermediğini vurgular. P1 için en az 18 yaş aranır.

Uçuş bölgesi ve uçuş izni

Türk hava sahası, İHATTYS haritasında yeşil, turuncu ve kırmızı bölgeler ile bunların dışında kalan sahalar olarak gösterilir (Madde 12). Talimata göre P0 ve P1 kapsamındaki uçuşlar:

• Yeşil bölgede sistem üzerinden ayrıca operasyonel izin gerekmeden yapılabilir,
• Yeşil, kırmızı ve turuncu bölgeler dışında kalan sahalarda, mülki idare amirinin uygunluğu alınarak SHGM izniyle yapılabilir,
• Kırmızı bölgede ancak sahayı kapatan kurumun uygunluğu, SHGM izni ve NOTAM ile yapılabilir,
• Turuncu bölgede izin sahibinin çoklu uçuşa onay vermesi hâlinde, izin alınarak yapılabilir.

Tarlanızın hangi bölgede kaldığını her uygulamadan önce İHATTYS haritasından kontrol edin. P0 ve P1 pilotları için talimat bu kontrolü açıkça yükümlülük olarak sayar (Madde 22).

Dronun teknik uyumu

Kayıt yükümlülüğüne tabi dronlarda sistem bağlantısı, seri numarası doğrulaması, coğrafi sınırlama (geofence) ve kumanda sistemine gömülü bir uyum yazılım modülü aranır; uçuş ve kumanda yazılımları için SHGM yazılım sertifikası zorunludur (Madde 23). Talimattan önce edinilmiş dronlar için dönüştürme ve yazılım sertifikası başvurusu son tarihi 31 Temmuz 2027'dir. Bu konuyu zirai drone entegrasyonu bültenimizde ayrıntılı anlattık. İlaçlamanın uygulama tarafı için dronla zirai ilaçlama rehberimize bakabilirsiniz.

Uygulama öncesi kontrol listesi

1. Kullanıcı kaydı: SHGM İHATTYS kaydınız tamam mı?
2. Pilot lisansı: Ticari uygulama için en az P1 operasyonel lisansınız var mı? Rota planlı veya otonom uçuş için gereken düzeyi SHGM'den teyit ettiniz mi?
3. Bölge ve izin: Tarla İHATTYS haritasında hangi bölgede? Yeşil bölge dışındaysa uçuş izni alındı mı?
4. Dronun uyumu: Dron SHGM sistemiyle entegre mi, yazılım sertifikası ve uyum modülü var mı?

Yücel Tarım Teknolojileri nasıl destek olur?

XAG Türkiye resmî distribütörü olarak XAG P150 kullanıcılarımıza kurulum, kullanım eğitimi, yazılım güncellemeleri ve SHGM entegrasyon süreçlerinde destek veriyoruz. Kayıt, lisans ve uçuş izni gibi kişisel yükümlülükler ilgili kurumlar tarafından verilir; bu süreçlerde hangi belgelerin gerektiğini birlikte gözden geçirebiliriz. Fiyat, teklif ve saha demosu için +90 549 823 41 65 numarasını arayın veya teknoloji@yuceltarim.com.tr adresine yazın.

Sık sorulan sorular

Zirai drone ile ilaçlama için hangi izinler gerekir?

SHGM sitesindeki SHT-İHA metnine göre İHATTYS üzerinden kullanıcı kaydı, uygun pilot lisansı, uçulacak bölgeye göre uçuş izni ve SHGM sistemiyle uyumlu, yazılım sertifikalı bir dron gerekir.

İlaçlama dronu için hangi pilot lisansı gerekir?

SHGM sitesindeki SHT-İHA metnine göre görerek yapılan ticari operasyonlar en az P1 lisansı gerektirir. Otonom ve görüş hattı dışı operasyonlar P2 kapsamındadır. Rota planlı uçuşun hangi düzeyde değerlendirileceğini SHGM'den teyit etmenizi öneririz.

Kendi tarlamı dronla ilaçlamak için de izin gerekir mi?

Evet. SHT-İHA'ya göre basit İHA'lar dışında tüm kullanıcılar için kayıt, tüm pilotlar için lisans zorunludur; bu kural kendi tarlanızda da geçerlidir. Tarlanın bulunduğu bölgeye göre uçuş izni de gerekebilir.

Tarlamın uçuş izni gerektirip gerektirmediğini nasıl öğrenirim?

Tarlanızın İHATTYS haritasında hangi bölgede kaldığını kontrol edin. Talimata göre P0 ve P1 kapsamındaki uçuşlar yeşil bölgede ayrıca izin gerekmeden yapılabilir; yeşil bölge dışındaki sahalarda SHGM izni gerekir.